Son Yazılar

TÜSİAD’da Orhan Turan dönemi

TÜSİAD’ın genel şurası yapıldı. Birinci konuşmayı yapan YİK Lideri Tunca Özilhan, TÜSİAD’ın başkanlık vazifesine İdare şurası lider adayı olarak Liderler Kurulu, TÜSİAD üyesi Sayın Orhan Turan’ı önerdiğini söyledi..

Özilhan, “Orhan Bey’i TÜRKONFED’in idare şurası başkanlığı devrinde yakından tanıma fırsatı bulduk. TÜRKONFED Anadolu’daki SİAD’ları ve sektörel dernekleri kucaklayan bir konfederasyon” dedi.

TÜSİAD’ın 1994’den beri SİAD’larla ve dal dernekleriyle yaptığı işbirliğinin sonucunda Türkiye’deki iş dünyası artık temsil konusunda çok daha güçlü olduğunu belirten Özilihan, Orhan Bey’i TÜRKONFED’in idare şurası başkanlığı periyodunda yakından tanıma fırsatı bulduklarını lisana getirdi.

Özilhan konuşmasında şu noktalara değindi:

“Altı ay evvel gerçekleştirdiğimiz Yüksek İstişare Kurulu toplantımızda TÜSİAD’ın kuruluşunun ellinci yıl dönümü için hazırladığımız “Yeni Bir Anlayışla Geleceği İnşa” başlıklı çalışmamızı tanıtmıştık.

O günkü konuşmamda tansiyonların şiddetli biçimde üst üste yığıldığı tarihî devirlerden geçtiğimizi belirtmiştim.

Geleceğin, geçmişten ve bugünden radikal biçimde farklı olacağını ve karşı karşıya olduğumuz tehditlerin en başında da jeopolitik gelişmelerin olduğunu söylemiştim.

Lakin doğrusu bu ikazları yaparken, birkaç ay içinde bizi bu kadar derin bir krizin beklemekte olduğunu kestirim etmemiştim.

Son on beş yıla bakıyorum: 2008 krizi, Covid-19 pandemisi, iklim krizi ve artık de Ukrayna krizi.

Tam en kötüsünü geride bıraktık artık toparlanma devri dediğimizde yesyeni bir krizle karşı karşıya kalıyoruz. “yeni normal” kavramı birinci defa 2008 krizinden sonra gündemimize gelmişti.

Adeta krizlerin daima hale gelmesi, belirsizlik ve öngörülemezlik yeni normalimiz oldu.

Pekala, krizlerin süreğen hale geldiği şartlarda ne yapmak gerekiyor?

Bunun hiç elbet kesin ve tartışmasız bir cevabı yok.

Farklı birçok kriz görmüş herkesin aklına geleceği üzere yanıt ihtiyatlı olmaktan ve değişen şartlara ahenk yeteneğini artırmaktan geçiyor.

“Yeni bir krizle müsabaka ihtimali yok; yakında düzlüğe çıkarız” varsayımıyla hareket etme lüksümüz yok.

Elimizdeki imkanları önlemli kullanmak ve en değerlisi de bünyemizi kuvvetlendirmek zorundayız.

Müsaadenizle bunları biraz açmak istiyorum.

İçinde bulunduğumuz kaotik ortamda karşılaştığımız her kriz daha birinci anda çok kuvvetli bir ekip tesirler yapıyor.

Fakat şiddeti söndükten sonra bile krizlerin tesirleri farklı alanlarda devam ediyor.

Her kriz uzun vadede içinde yaşadığımız nizam üzerinde dönüştürücü bir tesir yaratıyor.

Bu dönüştürücü tesirlerin üst üste eklenmesinin sonucu ise topyekün bir değişim.

Bu değişimin ikili boyutu artık barizleşmiş durumda: bir yandan dünyadaki jeopolitik istikrarlar, bir yandan da global iktisat politik değişiyor.

Fiyatların artması kaçınılmaz

Yakın geleceğe baktığımızda dünya iktisadının tam da pandeminin yol açtığı resesyondan çıkmaya hazırlandığı bir basamakta patlak veren Ukrayna krizinin tesiri ile sert bir darbe alması kaçınılmaz. Bu defa karşı karşıya kaldığımız sorun stagflasyon.Çünkü hem üretimin yavaşlaması hem de fiyatların artması kaçınılmaz. Güç, besin ve öbür temel mallarda fiyat artışı ve tedarik meseleleri en çok Avrupa’yı ve bizi olumsuz etkileyecek. Rusya ve Ukrayna dünya buğday ihracatının üçte birini gerçekleştiriyor. Bu ülkeler birebir vakitte en kıymetli gübre üreticileri.

Nikel, paladyum ve titanyum üzere birtakım metal ve minerallerin arzı açısından da kritik önemdeler.

Ukrayna krizinin yarattığı bu sıkıntılara Çin’de Covid-19 ölümlerinin yine başlaması ile tekrar gündeme gelen kısıtlamalar ekleniyor. Bu gelişmeler maalesef global üretim zincirlerinde tekrar aksamalara yol açacak.Ukrayna krizinin son ekonomik tesiri ise sürecin nasıl geliştiğine bağlı olacak. Bu nedenle etkiyi bugünden sağlıklı biçimde öngörmek kolay değil.

OECD de gelişmelerin meçhullüğü nedeniyle dünya iktisadının nasıl bir darbe alacağının kestirim edilmesindeki zorluklara işaret etti ve bu sene orta periyot ekonomik görünüm raporunu olağan formatında yayınlamama kararı aldı.

Bununla birlikte, birinci iddialara nazaran bu sene dünya ekonomisindeki büyümenin yüzde 1, Avrupa’da ise yüzde 1.5 puan aşağı inebileceğine dikkat çekti.

Üretim zincirlerindeki aksamaların boyutları, güç meşakkatleri ve yükselen fiyatlar dikkate alındığında Ukrayna krizinin Avrupa iktisadı üzerindeki tesirlerinin pandeminin tesirini aşabileceğinden korkuluyor.

Enflasyondaki yükseliş her yerde kaygılara yol açıyor

FED lideri iktisatta fiyat istikrarına dönülmesi konusundaki gereksinime dikkat çekti ve bu gayeyle ellerindeki araçları kullanacaklarını belirterek faiz artırımlarını başlattı.

Ülkemiz maalesef bu son krize iktisadının pek de güçlü olduğu bir ortamda yakalanmadı.

Türkiye hem Ukrayna ve Rusya ile bağlantıları nedeniyle direkt hem de Avrupa ekonomisindeki yavaşlama nedeniyle dolaylı olarak etkilenecek.

Yüksek enflasyonun yol açtığı ziyanları aslında ekonomik ve toplumsal hayatta bir müddettir yaşıyoruz.

Güç, buğday ve gübre fiyatlarındaki artışlar enflasyonist gidişatın toparlanmasını zorlaştıracak.

İhracatta son periyotta sevindirici artışlar elde etmiştik. Fakat Avrupa’daki yavaşlama durumunda ihracat artışını devam ettirmemiz mümkün olmayacak.

Rusya ve Ukrayna’dan gelecek turistlerdeki azalma turizm gelirlerinde beklediğimiz sayıya ulaşmamızı engelleyecek.

Artan petrol ve doğalgaz fiyatları ithalat faturamızı kabartacak.

Bütün bu kanallar cari açık üzerinde ek yük oluşturacak ve TL’nin pahası üzerinde baskı yaratacak.

TL’nin kıymet kaybı da ithal girdi fiyatları üzerinden enflasyonist baskıyı güçlendirecek.

Enflasyonist baskının ortadan kaldırılması ve fiyat istikrarının sağlanması her şeyden evvel para ve maliye siyasetlerinin fiyat istikrarı doğrultusunda uygulanmasını gerektiriyor.

İktisat konuşurken genelde daima makroekonomik istikrar konusuna odaklanıyoruz.

Zira sağlıklı bir iktisadın üzerinde yükseleceği temel bu.

Fakat makroekonomik istikrarı konuşmak bizi sonuçlarını lakin uzun vadede göreceğimiz üretim, yatırım, istihdam, teknoloji ve yenilik ortamı üzere alanlardaki dönüşüm gereksinimini konuşmaktan alıkoymamalı. Zira makroekonomik istikrarı bir türlü sağlayamamamızın ardında da bu meseleler yatıyor.

Enflasyonun temel sebeplerinden biri üretimin hammadde, orta malı ve yatırım malında ithalat bağımlılığının yüksek olması.

Bu nedenle TL bedel kaybedince üretim maliyetleri süratle yükseliyor.

Güçte ve üretim için temel girdilerde ithalata bağımlılık yıllardan beri çözemediğimiz sıkıntılar. Dışa bağımlı olduğumuz sürece dışarıdan enflasyon ithal ediyoruz.

Güç ve temel girdilerin fiyatları dünyada arttıkça bu artış içeriye enflasyonda yükselme olarak yansıyor.

Güçte ve üretimde ithalata bağımlılığı azaltmak için gerçek bir sanayi stratejisi izlemeli ve kıt kaynakları hakikat alanlara yönlendirmeliyiz.Temel altyapı alanında geçtiğimiz periyotta kıymetli bir atılım yaptık. Böylelikle üretim ve ticaret için tabanı sağlamlaştırdık.

Artık sıra, bu yeri kullanarak istihdam yaratacak, Döviz getirecek sanayi ve tarım tesislerinde. Lakin üretim derken, altyapı derken yalnızca klasik alanları kastetmiyoruz. Ekonomik büyümenin, verimlilik artışının, istihdam yaratmanın lokomotifi artık dijital teknolojilerin kullanıldığı iş kolları.

Klasik sanayi için ulaştırma altyapısı nasıl değerliyse, bugün de yeni teknoloji alanları geliştirmek için yüksek süratli sabit ve taşınabilir internet altyapısına gereksinim duyuluyor.

Üretim için yatırım, yatırım için de düşük faiz oranları gerekiyor.

Lakin, yatırımları canlandırmak gayesiyle faiz oranlarının çok düşük tutulması yüksek enflasyon ortamında tasarrufları cezalandırıyor.

Negatif gerçek faizler çok yüksek olunca tasarrufların yatırıma dönüşme düzeneği çalışmıyor.

Para tasarrufa yönelmek yerine dövize, altına, emlak yatırımına, ithal elektronik eşyaya ve ithal arabaya yöneliyor.

Bu nedenle üretim yapısını değiştirmeden, ithal girdilere olan bağımlılığı ortadan kaldırmadan, yatırıma yönelecek tasarrufları artırmadan, tarım ve sanayi üretimini hızlandırmadan fiyat istikrarını kalıcı olarak sağlayabilmek mümkün değil.

Tarım değerli alanlardan biri

Bunun birincil şartı da uzun vadeli siyaset geliştirmek.Uzun vadeli siyaset muhtaçlığının en kıymetli olduğu alanlardan birisi de tarım.

Evvel pandemi, akabinde Ukrayna krizi tarımda kendi kendine kâfi olmanın ne kadar değerli olduğunu, bunun asla taviz vermememiz gereken bir alan olduğunu bütün açıklığı ile ortaya koydu.

Bugüne kadar endüstride olduğu üzere tarımda da art geriye birçok program başlatıldı, birçok proje yapıldı, çeşitli dayanak programları uygulandı. Lakin bu türlü teşebbüslerin sonuca tesiri olmadı.

Ne tarım ve hayvancılığın yem, gübre, tohum, mazot üzere temel girdilerinde dışa bağımlılık azaltılabildi, ne üretimde bilgi, teknoloji ve Ar-Ge düzeyi yükseltilebildi, ne verimlilik artırılabildi, ne de köylü ve çiftçilerin üretimden vazgeçerek kentlere göç etmesi önlenebildi.

Ziraî üretim düşüyor, ziraî girdilerde dışa bağımlılık yükseliyor, TL kıymet kaybettikçe ithal girdilerin fiyatları süratle artıyor, ve sonuçta tarım ve besin fiyatları daima yükseliyor.

Artan fiyatları ithalatla dengelemeye çalışmak durumu daha da ağırlaştırıyor.

Zira ucuz ithalat karşısında rekabet edemeyen çiftçi üretmekten vaz geçiyor. Köyünü terk ediyor kente yerleşiyor. Böylelikle ziraî üretim azalıyor fakat taleple birlikte dışa bağımlılık daha da artıyor. Pekala, biz kıymetli üretirken ithalat yaptığımız ülkeler nasıl daha ucuza üretebiliyor?

Zira dayanak vererek tarım ve hayvancılıkta üretim maliyetlerini düşürüyorlar.

Türkiye, uygun iklimi, biyoçeşitliliği, geniş tarım alanları, güçlü eser deseni ve bütün bu imkanların hakkını layıkıyla verebilecek olan çiftçisi ile tarım ve besinde muazzam potansiyeli olan bir ülke.Yeterki hakikat siyasetleri uygun bir planlama ile uygulayalım.

Türkiye’nin eli güçlenecek

Tekrar Ukrayna krizinin global iktisat politikteki tesirlerine dönecek olursak, tartışmalı hale gelen mevzulardan birisi de globalleşmenin geleceği.

Popülist, otoriter idarelere karşı yeni bir Soğuk Savaş periyoduna girilmesinden, çok kutuplu dünyanın belirginleşmesine, her ülkenin kendi içine kapanmasından bütünleşmesini bir adım ileri taşıyan bir Avrupa Birliği’ne kadar birçok senaryo gündemde. Fakat hangi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin batı arz zincirlerinde çeşitlendirmeye gidecek.

Covid-19 pandemisinden sonra gündeme gelen bu eğilim daha da güçlenecek.

Batı, başta güç olmak üzere Rusya’ya bağımlılığını azaltmaya çalışırken Rusya da, başta yüksek teknolojili eserler olmak üzere Batı’ya bağımlılığını azaltmaya ve kendi üretim kapasitesini geliştirmeye çalışacak.

Bu durum, Türkiye’ye güç koridorları ve arz zincirleri açılarından birçok yeni imkan yaratacak.

Barış tesis edildiğinde belirginleşecek yeni global tertipte Türkiye’nin elinin bugünkünden daha güçlü olması kuvvetle beklenen.

Türkiye Ukrayna krizinin başlangıcından beri istikrar siyaseti izliyor ve yumuşak gücünü kullanarak krizin sonlanması için önemli bir uğraş gösteriyor.

Bu da Batı bloku içinde Türkiye’ye dönük olarak son yıllarda gözlemlediğimiz tavırda değişikliğe yol açıyor.

Türkiye’nin oynadığı kilit rol Batı ile ilgilerin daha yapan bir yerde ilerlemesi için de bir fırsat yaratıyor.

Bu da kriz geride kaldıktan sonra ortaya çıkacak global iktisat politikte Türkiye’ye değerli fırsatlar açıyor.

“Geleceği İnşa” çalışmamızda da vurguladığımız üzere, Türkiye için batılılaşma, kalkınma ve demokratikleşme birlikte seyreden eğilimler.

Türkiye’nin Batı ile ilgilerinin yapan bir tabanda ilerlemesi, demokratik hak ve özgürlükler alanının genişlemesi ve ekonomik istikrarın sağlanarak büyümenin hızlanması birbirini destekleyecek gelişmeler.

Bu alanlardan birinde daha ileri gitmek istiyorsak öbür alanlarda da ileri gitmeyi hedeflememiz gerekiyor.

Bu çerçevede, idare sistemimizde yapılacak iyileştirmelerin de değerli olduğunu düşünüyorum.

Geçenlerde Cumhurbaşkanımızın da vurguladığı bu nokta global sistem içinde gözle görülür hale gelen ülkemizin yumuşak gücünün daha ileri taşınması açısından kıymet taşıyor.

Bu doğrultuda atılması gereken en kıymetli adım temel hak ve özgürlüklerin, hukukun üstünlüğü ve adalet sisteminin ve kuvvetler ayrılığının güçlendirilmesi olacaktır.

Geleceği inşa çalışmamızda kurumlar başlığı altında yapmış olduğumuz şu üç öneriyi tekrarlamak isterim:

1- Hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığının sağlanması çerçevesinde devletin tüm süreçlerinde hukukla bağlı olması ve faal hak arama özgürlüğünün teminat altında olması,

2- Çoğulcu ve iştirakçi demokrasinin güçlendirilmesi; bütün vatandaşlar için tüm hak ve özgürlük alanlarının Avrupa İnsan Hakları Kontratı standartlarında geliştirilmesi, siyasette ötekileştirme, ayrımcılık ve nefret telaffuzları ile çaba edilmesi,

3- Kuvvetler ayrılığını güçlendirmek için istikrar ve denetleme sistemleriyle yargısal kontrolün güçlendirilmesi, şeffaf, hesap verebilir, daha az merkeziyetçi ve aktif bir kamu idaresi anlayışının yerleşik hale getirilmesi

Bu adımları atabilmek, yeni global mimaride önümüze açılan fırsatlardan yararlanma şartlarını sağlayacaktır.

Zira biliyoruz ki büyük dönüşümleri gerçekleştirmek için gereken toplumsal seferberliği demokrasinin ve temel hak ve özgürlüklerin gelişkin olduğu toplumlar harekete geçirebilir.Küresel gelişmeler ve bunların ülkemiz için taşıdığı kıymet ister istemez gündemimizin değerli bir kesimini oluşturuyor.

Lakin bir husus var ki insani, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla gündemimizin daima en doruğunda yer işgal etmeyi sürdürüyor: beklenen İstanbul Zelzelesi.

Son devirlerde art geriye yaşadığımız felaketler afetlere hazırlıklı olmanın ne kadar kıymetli olduğunu bir defa daha hatırlattı.

Yapılan çalışmalara nazaran, GSYİH’nin üçte birini, ulusal sanayi üretiminin yüzde 40’ını, vergi gelirlerinin yüzde 46’sını, ihracatın yarısını ve nüfusun neredeyse beşte birini oluşturan İstanbul’da ticari alanların, sanayi ve üretim tesislerinin ve konaklama tesislerinin yüzde 60’ı ve eğitim ve kültür kurumlarının, sıhhat ve spor tesislerinin yüzde 50’ye yakını, zelzele riski yüksek alanlarda yer alıyor.

Bu nedenle muhtemel bir sarsıntı karşısında insani, toplumsal ve ekonomik kayıpları azaltmak için hazırlık çalışmalarının tüm ilgili kurum ve kuruluşlar ortasında aktif bir uyum ile en kısa müddette tamamlanması en büyük dileğimiz. Tüm iş dünyasının kederi de, talepleri de ortak.

TÜSİAD olarak elli yıldır olduğu üzere bundan sonra da demokratik hukuk devleti, laiklik ve piyasa iktisadı prensipleri temelinde yaptığımız tespitleri ve teklifleri ülkemizin yöneticileri ve kamuoyu ile paylaşmaya devam edeceğiz.Çünkü ülkemizin potansiyeline yürekten inanıyoruz.

Tüm problemlerimizin toplumsal uzlaşma ile Meclis çatısı altında çözülebileceğini biliyoruz. 50 yıl evvel olduğu üzere bugün de toplumumuzun ileri bir refah toplumuna dönüşmesinde sivil topluma büyük bir misyon düştüğünü görüyoruz.

TÜSİAD olarak bu misyonu hakkıyla yerine getirmeye uğraş ediyoruz.

Bu şiddetli misyonu yerine getirmek için geçtiğimiz periyotta büyük bir titizlik ve özveri ile çalışmış olan idare heyetimize ve idare konseyi liderimiz Sayın Simone Kaslowski’ye Yüksek İstişare Kurulu ismine, çok pahalı üyelerimiz ismine minnettarlıklarımı sunuyor yeni seçilecek İdare Kurulu’na da şimdiden muvaffakiyetler diliyorum.”

Yazar : admin

Avatar of admin

Check Also

summers fed sonunda uygun para politikasi izliyor gszj8rYw

Summers: Fed ‘sonunda’ uygun para politikası izliyor

40 yılın tepesinde seyreden enflasyonla uğraş konusunda yetersiz olduğu gerekçesiyle Fed’i sıkça eleştiren Summers Bloomberg’e verdiği mülakatta ...

Van escort Diyarbakır escort İskenderun escort Escort Sitesi Bostancı escort Bostancı escort bayan Dudullu escort Bayan Dudullu escort Göztepe escort bayan Ataşehir escort Maltepe escort Göztepe escort Lezbiyen escort